Czym jest zbiornik retencyjny?
Zbiornik retencyjny to akwen, którego zadaniem jest gromadzenie wody - opadowej, roztopowej lub z cieku - i oddawanie jej wtedy, gdy jest potrzebna. Duże zbiorniki chronią całe zlewnie przed powodzią; małe, przydomowe i gospodarskie, magazynują wodę do podlewania, pojenia zwierząt czy nawodnień i łagodzą skutki suszy. Retencja działa w obie strony: przechwytuje nadmiar wody podczas ulew i ogranicza jej deficyt latem.
Mała retencja - co to znaczy w praktyce?
Mała retencja to wszystkie lokalne sposoby zatrzymywania wody w krajobrazie: stawy i oczka wodne, odtworzone mokradła i starorzecza, zastawki na rowach melioracyjnych, a nawet renaturyzacja uregulowanych odcinków rzek. Zamiast odprowadzać wodę jak najszybciej do rzeki, zatrzymuje się ją tam, gdzie spadła. Korzyści odczuwa i rolnik (wyższy poziom wód gruntowych na polach), i gmina (mniejsze podtopienia), i przyroda (siedliska ptaków i płazów).
Budowa zbiornika retencyjnego krok po kroku
- Wybór lokalizacji - naturalne obniżenie terenu, miejsce dopływu wody (rów, rura deszczowa, spływ powierzchniowy) i grunt zdolny utrzymać wodę.
- Formalności - w zależności od wielkości i sposobu zasilania: zgłoszenie lub pozwolenie wodnoprawne (analogicznie jak przy stawie - piszemy o tym w artykule budowa stawu krok po kroku).
- Roboty ziemne - wykop, formowanie grobli i skarp, budowa mnicha lub zastawki regulującej poziom wody.
- Wykończenie - umocnienie skarp, strefy roślinności, ewentualnie plaża lub pomost, jeśli zbiornik ma też funkcję rekreacyjną.
Zbiorniki retencyjne powstają często w miejscach trudnych: na podmokłych łąkach, torfach i nieużytkach. To nasz teren - pracujemy koparkami pływającymi i sprzętem gąsienicowym, który nie potrzebuje utwardzonego dojazdu. Realizujemy też odmulanie istniejących zbiorników retencyjnych metodą refulacji, przywracając im pierwotną pojemność.
Dofinansowanie do retencji i stawu - gdzie szukać?
Na małą retencję można pozyskać wsparcie z kilku źródeł. Najbardziej znane kierunki to:
- programy dla domów i działek (typu „Moja Woda" NFOŚiGW) - dotacje do przydomowych instalacji zatrzymujących deszczówkę, w tym oczek i zbiorników,
- wsparcie dla rolników - dopłaty do inwestycji zwiększających retencję w gospodarstwach (nabory ARiMR / fundusze rozwoju obszarów wiejskich), obejmujące m.in. budowę i odbudowę stawów oraz zbiorników,
- fundusze dla samorządów i spółek wodnych - programy WFOŚiGW i środki krajowe na retencję, renaturyzację i modernizację urządzeń wodnych.
Nabory zmieniają się z roku na rok, dlatego przed inwestycją warto sprawdzić aktualne programy w NFOŚiGW, WFOŚiGW i ARiMR. Chętnie pomożemy oszacować zakres i koszt prac do wniosku - taki kosztorys to zwykle pierwszy załącznik, o który prosi instytucja finansująca.
Potrzebujesz wsparcia przy swoim zbiorniku lub terenie? Umów bezpłatną konsultację - opowiedz nam o projekcie, a doradzimy rozwiązanie i przygotujemy wycenę.